دسته: مبانی و روش نقد اعجاز قرآن

یک تصویر سورئال پانوراما از تلاشی بیهوده که در آن بازوهای مکانیکی و زنگ‌زده یک آزمایشگاه مدرن سعی دارند با زور و زحمت از صفحات متلاشی‌شده و غبارآلود یک کتاب مذهبی باستانی کهنه، داده‌های علمی استخراج کنند. فضای تصویر تیره و ویران است. 4

اعجاز علمی قرآن چیست؟ تبارنامه یک ادعای قرن بیستمی

در ژانویه ۲۰۰۲، دنیل گلدن، خبرنگار وال‌استریت ژورنال، صحنه‌ای را گزارش کرد که خلاصه کامل پروژه‌ای است که امروز «اعجاز علمی قرآن» نامیده می‌شود. ویلیام هی، زمین‌شناس دریایی دانشگاه کلرادو، از دانشمندانی بود که به نشست‌های «کمیسیون نشانه‌های علمی در قرآن و سنت» راه یافته بودند. به او آیه‌ای دادند...

یک تصویر سورئال پانوراما که تضاد میان ساختار پوسیده و تاریک جزم‌گرایی دینی (سمت چپ) را با ساختار شفاف، نورانی و هندسی علم مدرن (سمت راست) نشان می‌دهد. یک پل سنگی کهنه با عنوان «زبان اسطوره‌ای» قبل از رسیدن به قلمرو علم، بر فراز یک دره عمیق قطع شده است. در پس‌زمینه، یک تلسکوپ مدرن به سمتی خیره شده که نور علم به ظلمت کهنگی می‌تابد. 1

قرآن و علم: چرا قرآن را نمی‌توان کتاب فیزیک و زیست‌شناسی خواند؟

قتاده، از مفسران نسل تابعان، درباره ستارگان حکمی صادر کرده که طبری در تفسیرش با سند نقل می‌کند: خدا این ستارگان را برای سه کار آفرید، زینت آسمان دنیا، تیری برای راندن شیاطین، و نشانه‌هایی برای راه‌یابی؛ و بعد می‌افزاید: «فَمَنْ يَتَأَوَّلُ مِنْهَا غَيْرَ ذَلِكَ، فَقَدْ قَالَ بِرَأْيِهِ، وَأَخْطَأَ حَظَّهُ،...

یک تصویر سورئال با تباین شدید رنگی که در سمت چپ، نمادهای کهنه و در حال فروپاشی دینی (مانند کتب قدیمی با خطوط مبهّم و معماری گنبدی ویران) در مه تاریکی قرار دارند و در سمت راست، نمادهای شفاف و دقیق علمی (مانند نمودارهای هندسی لایتناهی، فرمول‌های ریاضی نورانی و ساختارهای اتمی مدرن) از دل تاریکی بیرون آمده و فضا را روشن می‌کنند. یک ساعت شنی بزرگ در مرکز قرار دارد که شن‌های آن از سمت دین به سمت علم جاری است و نشان‌دهنده گذر زمان و پیروزی وضوح بر ابهام است. 5

معیارهای معجزه علمی: یک آیه برای معجزه شدن چه آزمونی را باید پس بدهد؟

قرآن در میان متون مقدس کاری کمیاب کرده است: معیاری برای ابطال خودش پیشنهاد داده. همین معیار نقطه شروع خوبی است برای پرسشی که این مقاله دنبال می‌کند: یک معجزه علمی را با چه آزمونی باید سنجید؟ أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ ۚ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُوا۟ فِيهِ ٱخْتِلَٰفًۭا...

«یک بنر وب‌سایت ترکیبی که به دو بخش اصلی تقسیم شده است. سمت چپ، تصویری تاریک و کهنه از یک کتابخانه قدیمی با قفسه‌های چوبی پر از کتاب‌های گردآلود است. در این بخش متن فارسی با فونت سفید بزرگ نوشته شده است: "اعجاز علمی قرآن چیست؟" و زیر آن با فونت کوچک‌تر: "وقتی متن کهن را با زور و زحمت به آزمایشگاه می‌برند". سمت راست تصویر، یک محیط آزمایشگاهی علمی مدرن و روشن است. یک کتاب قدیمی باز (قرآن) روی میز آزمایشگاه قرار دارد و به سیم‌ها، پروب‌ها، و تجهیزات مختلف آزمایشگاهی متصل شده است. دست‌هایی با دستکش‌های سفید در حال متصل کردن پروب‌ها به صفحات کتاب هستند و پرتوهای لیزر آبی و قرمز به آن می‌تابند. در پس‌زمینه، مانیتوری با فرمول‌های فیزیک (E=mc²) و ساختارهای مولکولی به همراه متن فارسی "خلق الانسان"، "السموات" و "السموات والارض" دیده می‌شود. یک تابلوی کوچک روی دیوار آزمایشگاه نوشته است: "تفسیر پس‌نگرانه: تحمیل معنای آینده به گذشته".» 4

خطای پس‌نگرانه در تفسیر قرآن: هر قرن، علم خودش را در آیه پیدا می‌کند

فخرالدین رازی، متکلم و مفسر بزرگ اواخر سده ششم هجری، در «مفاتیح الغیب» به آیه ذوالقرنین رسید و با مشکلی روبه‌رو شد. آیه می‌گفت ذوالقرنین خورشید را «یافت» که در چشمه‌ای گل‌آلود غروب می‌کند (کهف، ۱۸:۸۶). رازی اما می‌دانست که «ثَبَتَ بِالدَّلِيلِ أَنَّ الْأَرْضَ كُرَةٌ وَأَنَّ السَّمَاءَ مُحِيطَةٌ بِهَا»، یعنی...