رحمت و خشونت خدا در قرآن؛ دو تصویر در یک کتاب رحمت و خشونت خدا در قرآن کنار یکدیگر قرار گرفتهاند: تقریباً هر سوره با نام خدای بخشاینده و مهربان آغاز میشود، اما همان کتاب از آتشی سخن میگوید که پوست انسان را میسوزاند و دوباره جایگزین میکند تا...
خدای قرآن، اگر همان حقیقت مطلق و فرازمانی باشد که مسلمانان میشناسند، چرا سخنش تا این اندازه بوی کوچهها، جنگها، اختلافها و روابط خانوادگی عربستان سده هفتم را میدهد؟ این پرسش نه با گفتن «قرآن در تاریخ نازل شده» حل میشود و نه با این ادعا که «هر متن ناگزیر...
مسئله شر میپرسد اگر خدا هم قادر مطلق، هم دانای مطلق و هم خیرخواه مطلق است، چرا جهان آکنده از رنجهای شدید، ظاهراً بیهدف و پیشگیریپذیر است؟ مسئله شر فقط یک پرسش احساسی نیست وقتی کودکی به سرطان مبتلا میشود، خانوادهای زیر آوار زلزله میماند یا حیوانی در...
اختیار انسان شاید بخشی از جنایتها را توضیح دهد، اما دربارهٔ سرطان کودک، بیماری مادرزادی، زلزله و رنج حیوانات چه میتوان گفت؟ وقتی قربانی هنوز فرصت انتخاب نداشته است بامداد پنجم دی ۱۳۸۲، زلزلهای با بزرگای ۶٫۶ شهر بم و اطراف آن را لرزاند. پوستر رسمی سازمان زمینشناسی...
دفاع اختیار میگوید خدا برای آفرینش انسانهای واقعاً آزاد باید امکان شر را بپذیرد؛ اما آیا این دفاع مقدار، شدت و انواع واقعی رنج را توضیح میدهد؟ قویترین پاسخ خداباوران را ضعیف بازسازی نکنیم وقتی پرسیده میشود چرا خدای قادر و مهربان جلوی قتل، شکنجه و جنگ را نمیگیرد،...
آیا رنج برای آزمون، رشد اخلاقی، خیر بزرگتر یا پاداش آخرت ضروری است؟ بررسی انتقادی مهمترین توجیههای دینی برای شر و رنج. از «چرا؟» تا شبکهای از پاسخها وقتی مسئله شر مطرح میشود، پاسخ دینی معمولاً یک جمله نیست؛ شبکهای از توجیههاست. گفته میشود دنیا محل آزمون است،...
بررسی اخلاقی الله در قرآن و ادیان ابراهیمی فرض کنید فرمانروایی مخالفان فکری خود را بسوزاند، پوست سوختهٔ آنان را ترمیم کند تا درد ادامه یابد، بعضی را به خطا بیندازد و سپس به سبب گمراهی مجازات کند. اگر در جنگ نیز به بریدن گردنها فرمان دهد، آیا او...
چرا از وجود جهان، «خدا» نتیجه نمیشود؟ مقدمه: برهانی که از ناآگاهی، قطعیت میسازد برهان نخستین علت از مشهورترین و قدیمیترین تلاشها برای اثبات خداست. این برهان، در سنتهای مختلف فلسفی و الهیاتی حضور داشته و در جهان اسلام نیز بهویژه در نسخه کلامی آن، از متکلمان و غزالی تا...
آیا میشود از «مفهوم خدا» به «وجود خدا» رسید؟ مقدمه: جاهطلبترین برهان الهیاتی برهان وجودی یا برهان هستیشناختی از همهٔ برهانهای مشهور خداشناسی عجیبتر و جاهطلبتر است. برهانهای پیشین معمولاً از جهان شروع میکردند: از علیت، نظم، اخلاق، تجربه، یا امکان و وجوب. اما برهان وجودی میخواهد از خود مفهوم...
چرا پیچیدگی جهان، طراح آسمانی را ثابت نمیکند؟ مقدمه: جذابترین برهان، اما نه محکمترین برهان نظم یا برهان طراحی، از قدیمیترین و در عین حال عامهفهمترین استدلالها برای اثبات خداست. صورت سادهاش این است: جهان پر از نظم، تناسب، هماهنگی و پیچیدگی است؛ هرجا نظم و طراحی ببینیم، معمولاً پای...
