چرا پیچیدگی جهان، طراح آسمانی را ثابت نمیکند؟ مقدمه: جذابترین برهان، اما نه محکمترین برهان نظم یا برهان طراحی، از قدیمیترین و در عین حال عامهفهمترین استدلالها برای اثبات خداست. صورت سادهاش این است: جهان پر از نظم، تناسب، هماهنگی و پیچیدگی است؛ هرجا نظم و طراحی ببینیم، معمولاً پای...
چرا «خوب و بد» لزوماً به خدا ختم نمیشود؟ مقدمه: برهانی که از وجدان، به خدا پل میزند برهان اخلاقی از محبوبترین استدلالهای خداباوران است، چون برخلاف برهانهای پیچیدهٔ متافیزیکی، با تجربهٔ روزمرهٔ انسان سروکار دارد: با احساس وظیفه، با قضاوت دربارهٔ عدالت و ظلم، با این شهود که بعضی...
آیا «خداجویی ذاتی» واقعاً خدا را ثابت میکند؟ مقدمه: از یک میل درونی تا یک نتیجهٔ متافیزیکی برهان فطرت از آن دسته استدلالهایی است که بیش از آنکه بر منطق صوری تکیه کند، بر تجربهٔ درونی انسان تکیه میزند. صورت سادهاش این است: انسان در اعماق خود گرایشی طبیعی به...
آیا شهود، مکاشفه و «حس حضور خدا» واقعاً وجود خدا را ثابت میکنند؟ مقدمه: از «من تجربه کردم» تا «پس خدا هست» برهان تجربه دینی از این ایده شروع میکند که بسیاری از انسانها، در سنتهای مختلف، تجربههایی را گزارش میکنند که برای خودشان کاملاً واقعی، عمیق و تکاندهنده است:...
چرا گزارش «نقض طبیعت» هنوز وجود خدا را ثابت نمیکند؟ مقدمه: وقتی شگفتی، جای استدلال را میگیرد برهان معجزه از قدیمیترین و پرطرفدارترین راههای دفاع از دین است. صورت سادهاش این است: اگر رویدادی رخ دهد که با علل طبیعی توضیحپذیر نباشد، یا خلاف جریان عادی طبیعت باشد، بهترین توضیح...
آیا از «ممکنالوجود» واقعاً «واجبالوجود» نتیجه میشود؟ مقدمه: برهانی فلسفیتر، اما نه بینقصتر برهان وجوب و امکان، یا برهان واجبالوجود، از مهمترین ستونهای الهیات فلسفی در سنت اسلامی است و بیش از هر نامی با ابنسینا گره خورده است. در این دستگاه، مسئله دیگر مثل برهان نخستین علت صرفاً «شروع...
آیا این آیه واقعاً فیزیولوژی درد را پیشاپیش گفته بود؟ پوست و احساس درد در قرآن: آیا این آیه واقعاً فیزیولوژی درد را پیشاپیش گفته بود؟ این هم یکی از همان پروندههای محبوب اعجاز علمی است که در تبلیغات مذهبی خیلی پرفروش شده: میگویند قرآن ۱۴۰۰ سال پیش فهمیده بود...
آیا آیه درباره رابطه دروغ و لوب پیشانی است ناصیه و مغز در قرآن: این یکی از جذابترین و در عین حال سستترین نمایشهای اعجاز علمی است. مدافعان این جریان میگویند قرآن وقتی از «ناصیهای دروغزن و خطاکار» حرف میزند، در واقع به لوب پیشانی و کارکردهای مغزی مربوط به...
آیا قرآن درباره منشأ انسان یک روایت منسجم دارد؟ آفرینش انسان در قرآن از خاک و گل تا نطفه این مقاله به یکی از کمتر نقدشدهترین اما ویرانگرترین نقاط ضعف اعجاز علمی میپردازد: خود قرآن درباره منشا انسان یک فرمول واحد و روشن نمیدهد، بلکه از تراب، طین، صلصال، حمأ مسنون،...
نقد زوجیت در قرآن همه چیز را جفت آفریدیم: آیا این آیه واقعاً یک گزاره زیستشناختی است؟ این هم یکی دیگر از همان ادعاهای خوشآبورنگ اعجاز علمی است که در نگاه اول فریبنده بهنظر میرسد، اما با کمی دقت، تمام ابهت تبلیغیاش فرو میریزد. مبلغان میگویند قرآن قرنها پیش از...
