قتاده، از مفسران نسل تابعان، درباره ستارگان حکمی صادر کرده که طبری در تفسیرش با سند نقل می‌کند: خدا این ستارگان را برای سه کار آفرید، زینت آسمان دنیا، تیری برای راندن شیاطین، و نشانه‌هایی برای راه‌یابی؛ و بعد می‌افزاید: «فَمَنْ يَتَأَوَّلُ مِنْهَا غَيْرَ ذَلِكَ، فَقَدْ قَالَ بِرَأْيِهِ، وَأَخْطَأَ حَظَّهُ،...
قرآن در میان متون مقدس کاری کمیاب کرده است: معیاری برای ابطال خودش پیشنهاد داده. همین معیار نقطه شروع خوبی است برای پرسشی که این مقاله دنبال می‌کند: یک معجزه علمی را با چه آزمونی باید سنجید؟ أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ ۚ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُوا۟ فِيهِ ٱخْتِلَٰفًۭا...
فخرالدین رازی، متکلم و مفسر بزرگ اواخر سده ششم هجری، در «مفاتیح الغیب» به آیه ذوالقرنین رسید و با مشکلی روبه‌رو شد. آیه می‌گفت ذوالقرنین خورشید را «یافت» که در چشمه‌ای گل‌آلود غروب می‌کند (کهف، ۱۸:۸۶). رازی اما می‌دانست که «ثَبَتَ بِالدَّلِيلِ أَنَّ الْأَرْضَ كُرَةٌ وَأَنَّ السَّمَاءَ مُحِيطَةٌ بِهَا»، یعنی...
دو عدد از صحیح بخاری. اولی نود و نه است. پیامبر می‌گوید خدا رحمت را صد بخش کرد، نود و نه بخش را نزد خود نگه داشت و یک بخش را به زمین فرستاد. هر مهری که آفریدگان به هم دارند از همان یک بخش است، تا آن‌جا که مادیان...
صلب و ترائب در قرآن نام دو جای تن است که، به گفته سوره طارق، «آب جهنده» از میان آن‌ها بیرون می‌آید. پیش از هر تفسیری، مسیر این آب را در تن دنبال کنیم. اسپرم در لوله‌های پیچ‌خورده درون بیضه ساخته می‌شود، بیرون از شکم و پایین‌تر از لگن. در...
پرونده جنین‌شناسی در قرآن را با دو متن باز می‌کنیم. متن اول آفرینش جنین را به چهار دوره بخش می‌کند. در دوره نخست، آنچه در رحم است هنوز صورت منی دارد. در دوره دوم از خون پر می‌شود و صورت گوشت می‌گیرد. در دوره سوم طرح اندام‌ها پیدا می‌شود و...
پنج نفر یک جمله می‌گویند: «من به خدا باور دارم.» اولی فیزیک‌دان است و منظورش هماهنگی قانون‌مند طبیعت است؛ چیزی که نه دعا می‌شنود و نه کاری به سرنوشت آدم‌ها دارد. دومی فیلسوف است و از موجودی حرف می‌زند که جزء ندارد، تغییر نمی‌کند و بیرون از زمان ایستاده است....
بلیکتری وجود دارد. پیش از موافقت یا مخالفت، ببینید با این جمله چه کاری از دستتان برمی‌آید. نمی‌توانید بگویید راست است، چون نمی‌دانید بلیکتری چیست. به همان دلیل نمی‌توانید بگویید دروغ است. حتی «نمی‌دانم» هم جواب درستی نیست، چون ندانستن هم موضوع می‌خواهد و این‌جا موضوعی در کار نیست. این...
دو متن را کنار هم بگذارید. متن اول را فیلسوفان نوشته‌اند. موجودی را وصف می‌کند که جزء ندارد، ماهیتی جدا از هستی‌اش ندارد، تغییر نمی‌کند، چیزی او را برنمی‌انگیزد و کارش، به تعبیر ارسطو، اندیشیدن به اندیشیدن است. متن دوم سوره‌ای پنج‌آیه‌ای است: «تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّمَا أَغْنَىٰ عَنْهُ...
