بالای آرامگاه داریوش در نقش رستم، کتیبه‌ای به پارسی باستان کنده شده که با این مضمون آغاز می‌شود: خدای بزرگ است اهورامزدا، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که انسان را آفرید، که شادی را برای انسان آفرید، که داریوش را شاه کرد؛ یک شاه از...
در تدمر، شهر باستانی صحرای سوریه، مجسمه شیری سنگی ایستاده بود که غزالی را میان پنجه‌هایش پناه داده بود. روی پنجه چپ شیر، به خط پالمیرایی، نوشته بودند: «لات برکت خواهد داد به کسی که در این حرم خون نریزد.» [۸] این شیر حدود دو هزار سال پیش در کنار...
عجیب‌ترین روایت درباره این پنج خدا را منتقدان اسلام نساخته‌اند؛ خود سنت اسلامی ساخته است. هشام بن کلبی، مهم‌ترین نویسنده مسلمان درباره بت‌های عرب، در «کتاب الاصنام» می‌گوید عمرو بن لحی، کاهن و کلیددار مکه، همزادی از جن داشت به نام ابوثمامه. روزی جن به او گفت: «ائْتِ ضَفَّ جُدَّهْ،...
سه جمله، از سه امپراتوری و در فاصله‌ای بیش از هزار سال. داریوش بزرگ، حدود ۵۲۰ پیش از میلاد، بر صخره بیستون: «به خواست اهورامزدا من شاه‌ام؛ اهورامزدا شاهی را به من داد.» [۵] کتاب دانیال، قرن دوم پیش از میلاد: «تا زندگان بدانند که آن متعال بر پادشاهی آدمیان...
حدود سال ۴۰۷ پیش از میلاد، در سارد، لیساندر، دریاسالار اسپارتی، با هدیه‌های متحدان به دیدار کوروش کوچک آمد؛ شاهزاده هخامنشی‌ای که پول جنگ اسپارت با آتن را می‌پرداخت. کوروش مهمانش را در باغ خود گرداند. گزنفون، که ماجرا را بعدها از زبان سقراط نقل کرد، می‌گوید لیساندر محو درخت‌ها...
عدد هفتادودو در قرآن نیست. قرآن از همسران بهشتی سخن می‌گوید، اما هیچ‌جا نمی‌شماردشان. عدد را حدیث آورد: در سنن ترمذی، شهید شش امتیاز نزد خدا دارد. در نخستین قطره خونش آمرزیده می‌شود، جایش را در بهشت می‌بیند، از عذاب قبر امان می‌یابد، تاج وقاری بر سرش می‌گذارند که یک...
مردی نزد پیامبر آمد و پرسید: پدرم کجاست؟ پاسخ شنید: در آتش. مرد برگشت که برود. پیامبر صدایش زد و گفت: پدر من و پدر تو در آتش‌اند. این گزارش در صحیح مسلم آمده است. [۱] چند صفحه آن‌سوتر در همین کتاب‌ها، سرنوشت ابوطالب هم ثبت شده است: عمویی که...
دو کوه ماسه. اولی در دوبلین است، در سال ۱۹۱۶، در رمان «چهره مرد هنرمند در جوانی» جیمز جویس. کشیشی یسوعی برای شاگردان مدرسه‌ای کاتولیک از جهنم می‌گوید و برای اینکه ابدیت را قابل تصور کند، از آنها می‌خواهد کوهی از ماسه را در ذهن بسازند: یک میلیون مایل ارتفاع،...
یک نمایش عروسکی. موش کوچکی در جنگل قدم می‌زند، تمساحی از پشت بوته‌ها بیرون می‌آید و او را می‌بلعد. پژوهشگر به کودکانی که نمایش را دیده‌اند می‌گوید: موش دیگر زنده نیست. بعد می‌پرسد: آیا مغز موش هنوز کار می‌کند؟ بیشتر کودکان می‌گویند نه. آیا هنوز گرسنه می‌شود؟ نه. آیا هنوز...
در حقوق رومی قاعده‌ای هست که امروز تقریبا در همه نظام‌های قضایی پذیرفته شده: هیچ‌کس نباید قاضی دعوای خودش باشد. اگر قاضی خودش طرف دعواست، حکمش هر قدر هم درست باشد، اعتبار ندارد، چون هیچ راهی نیست که بفهمیم عدالت حکم داده یا منفعت. به همین دلیل است که قاضی...
