هشت قرن پیش، فخر رازی به آیه‌ای رسید که می‌گوید خدا کوه‌ها را در زمین افکند تا زمین آدمیان را نجنباند: کوه‌ها برای جلوگیری از لرزش زمین. توضیح رایج را نوشت. زمین مثل کشتی بر آب بود و تاب می‌خورد، خدا کوه‌های سنگین را بر آن گذاشت و آرام گرفت....
قرآن واژه «اوتاد» را سه بار به کار می‌برد. یک بار درباره کوه‌هاست، در آیه‌ای که کوه‌ها را میخ‌های زمین می‌خواند: وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا. دو بار دیگر لقب فرعون است: وَفِرْعَوْنُ ذُو الْأَوْتَادِ، فرعون صاحب میخ‌ها. مفسران درباره این لقب چند حدس زده‌اند. می‌گویند مردم را به چهارمیخ می‌کشید. می‌گویند سپاهش...
شترمرغ آشیانه نمی‌سازد. با پا شن را کنار می‌زند، جایی را صاف و پهن می‌کند و همان‌جا تخم می‌گذارد. عرب به این جای پهن‌شده «ادحی» می‌گفت، و لغت‌نامه‌های کهن دلیل نام را نوشته‌اند: چون شترمرغ آن را با پایش می‌گستراند. فعلش «دحا» است، یعنی گستردن. قرآن همین فعل را درباره...
اینکه خورشید حرکت می‌کند کشف نبود. هر چوپان و ملاح و کودکی که یک روز کامل زیر آسمان مانده بود این را می‌دانست: خورشید از یک سو بالا می‌آید، از بالای سر می‌گذرد و در سوی دیگر پایین می‌رود. کشف، عکس این بود. اینکه طلوع و غروب از رفتن خورشید...
نه میلیارد و دویست میلیون سال. جهان این مدت بود و زمین نبود. در این فاصله ستاره‌ها زاده شدند و مردند، و آهن و اکسیژن و سیلیسیمی را ساختند که بعدها زمین شد. وقتی زمین سرانجام شکل گرفت، دو سوم عمر جهان گذشته بود. هر روایتی از آفرینش جهان که...
امشب اگر از چراغ‌های شهر دور شوید و سر بالا کنید، دیر یا زود خطی از نور روی آسمان کشیده می‌شود و پیش از آنکه به کسی نشانش بدهید خاموش شده است. آنچه دیده‌اید ذره‌ای است در اندازه غبار یا شن که پنجاه تا هشتاد کیلومتر بالای سرتان در هوا...
هفت آسمان در قرآن کدام است؟ الف) هفت لایه جو زمین ب) هفت فلک سیاره‌ها ج) کل کیهان دیدنی، به اضافه شش جهان دیگر که هنوز کشف نشده‌اند د) هیچ‌کدام؛ «هفت» فقط یعنی «بسیار» این پرسش ساختگی نیست. هر چهار گزینه را مدافعان قرآن داده‌اند، هر کدام با اطمینان و...
دستور کار این است. اول آب: پیش از هر چیز دریایی هست و تختی بر آن. بعد زمین، در دو روز. بعد کوه‌ها، که از بالا روی زمین گذاشته می‌شوند تا تکان نخورد، و خوراکی‌ها، که اندازه‌گیری می‌شوند؛ روی هم چهار روز. بعد صاحب کار رو به بالا می‌کند، به...
«و ماییم که مقتدریم.» این ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای است از دو واژه پایانی آیه ۴۷ سوره ذاریات. عبدالمحمد آیتی همان دو واژه را چنین برگردانده: «و حقا که ما تواناییم.» بهاءالدین خرمشاهی: «و ما توانمندیم.» حالا ترجمه ناصر مکارم شیرازی را بخوانید: «و همواره آن را وسعت می‌بخشیم!» و...
در نخستین سال‌های قرن بیستم، وقتی هنوز هیچ اخترشناسی از دور شدن کهکشان‌ها خبر نداشت و عبارت «بیگ بنگ» ساخته نشده بود، عبدالرحمن کواکبی در قاهره فهرستی از معجزه‌های علمی قرآن منتشر کرد. نوشت دانشمندان اروپا کشف کرده‌اند که ماده جهان «اتر» است، و قرآن پیشاپیش گفته بود آسمان دود...
