اینکه خورشید حرکت می‌کند کشف نبود. هر چوپان و ملاح و کودکی که یک روز کامل زیر آسمان مانده بود این را می‌دانست: خورشید از یک سو بالا می‌آید، از بالای سر می‌گذرد و در سوی دیگر پایین می‌رود. کشف، عکس این بود. اینکه طلوع و غروب از رفتن خورشید...
نه میلیارد و دویست میلیون سال. جهان این مدت بود و زمین نبود. در این فاصله ستاره‌ها زاده شدند و مردند، و آهن و اکسیژن و سیلیسیمی را ساختند که بعدها زمین شد. وقتی زمین سرانجام شکل گرفت، دو سوم عمر جهان گذشته بود. هر روایتی از آفرینش جهان که...
امشب اگر از چراغ‌های شهر دور شوید و سر بالا کنید، دیر یا زود خطی از نور روی آسمان کشیده می‌شود و پیش از آنکه به کسی نشانش بدهید خاموش شده است. آنچه دیده‌اید ذره‌ای است در اندازه غبار یا شن که پنجاه تا هشتاد کیلومتر بالای سرتان در هوا...
هفت آسمان در قرآن کدام است؟ الف) هفت لایه جو زمین ب) هفت فلک سیاره‌ها ج) کل کیهان دیدنی، به اضافه شش جهان دیگر که هنوز کشف نشده‌اند د) هیچ‌کدام؛ «هفت» فقط یعنی «بسیار» این پرسش ساختگی نیست. هر چهار گزینه را مدافعان قرآن داده‌اند، هر کدام با اطمینان و...
دستور کار این است. اول آب: پیش از هر چیز دریایی هست و تختی بر آن. بعد زمین، در دو روز. بعد کوه‌ها، که از بالا روی زمین گذاشته می‌شوند تا تکان نخورد، و خوراکی‌ها، که اندازه‌گیری می‌شوند؛ روی هم چهار روز. بعد صاحب کار رو به بالا می‌کند، به...
«و ماییم که مقتدریم.» این ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای است از دو واژه پایانی آیه ۴۷ سوره ذاریات. عبدالمحمد آیتی همان دو واژه را چنین برگردانده: «و حقا که ما تواناییم.» بهاءالدین خرمشاهی: «و ما توانمندیم.» حالا ترجمه ناصر مکارم شیرازی را بخوانید: «و همواره آن را وسعت می‌بخشیم!» و...
در نخستین سال‌های قرن بیستم، وقتی هنوز هیچ اخترشناسی از دور شدن کهکشان‌ها خبر نداشت و عبارت «بیگ بنگ» ساخته نشده بود، عبدالرحمن کواکبی در قاهره فهرستی از معجزه‌های علمی قرآن منتشر کرد. نوشت دانشمندان اروپا کشف کرده‌اند که ماده جهان «اتر» است، و قرآن پیشاپیش گفته بود آسمان دود...
هسیود حدود هفتصد سال پیش از میلاد سرود که زئوس پرومته را به بند کشید و عقابی بلندبال بر او گماشت که جگر نامیرایش را می‌خورد، «اما شب جگر به همان اندازه بازمی‌رویید که پرنده بلندبال در سراسر روز خورده بود». جگر از نو می‌روید تا شکنجه تمام نشود. پزشکی...
پرونده ناصیه و مغز در قرآن را باید با یک غیبت آغاز کرد: واژه مغز در قرآن نیست. نه «دماغ» آمده است و نه «مخ». ریشه «دمغ» فقط یک بار آمده، آن هم فعل است: حق بر باطل فرود می‌آید فَيَدْمَغُهُ، و مغزش را می‌کوبد. اندامی که درون جمجمه است...
چرا آدم‌ها رنگارنگ‌اند؟ حدیثی که ابوداوود و ترمذی آورده‌اند، و ترمذی آن را «حسن صحیح» می‌خواند، پاسخ می‌دهد: إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ مِنْ قَبْضَةٍ قَبَضَهَا مِنْ جَمِيعِ الْأَرْضِ، فَجَاءَ بَنُو آدَمَ عَلَى قَدْرِ الْأَرْضِ، جَاءَ مِنْهُمُ الْأَحْمَرُ وَالْأَبْيَضُ وَالْأَسْوَدُ وَبَيْنَ ذَلِكَ، وَالسَّهْلُ وَالْحَزْنُ، وَالْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُ «خدا آدم را از مشتی...
