اسفند ۱۳۹۸، قم. شهر کانون همه‌گیری کرونا در ایران است و ستاد امنیتی استان دستور داده ضریح حرم فاطمه معصومه ضدعفونی و با مانع از زائران جدا شود. چند ساعت بعد، وب‌سایت خود آستانه یادداشتی منتشر می‌کند که این تصمیم را خطایی برخاسته از کم‌ایمانی می‌خواند و بارها از خاصیت...
«إِنِّي أَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لَا تَضُرُّ وَلَا تَنْفَعُ، وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ» می‌دانم که تو سنگی هستی که نه زیان می‌رسانی و نه سود؛ اگر ندیده بودم پیامبر تو را می‌بوسد، نمی‌بوسیدمت. این جمله را صحیح بخاری از زبان عمر بن خطاب، کنار...
احتمالا برای شما هم پیش آمده. در مهمانی نوزادی را بغل می‌کنید و بی‌فکر می‌گویید چه بچه تپلی. مادر لحظه‌ای مکث می‌کند. کسی از آن طرف اتاق می‌گوید «ماشاءالله بگو». و اگر شانس بیاورید، مادربزرگ فقط اسپند دود می‌کند؛ اگر نیاورید، دو روز بعد که بچه تب کرد، همه یادشان...
مردی نزد عبدالله بن عباس، پسرعموی پیامبر و مفسر نامدار نسل نخست، می‌آید و فهرستی از آیه‌ها را پیش او می‌گذارد. جمله‌اش را بخاری در کتاب تفسیر صحیح خود نگه داشته است: «إِنِّي أَجِدُ فِي الْقُرْآنِ أَشْيَاءَ تَخْتَلِفُ عَلَيَّ»؛ در قرآن چیزهایی می‌یابم که با هم نمی‌خوانند. یکی از موردهای...
یک شب صاف در بیابان حجاز، هزار و چهارصد سال پیش، بی تلسکوپ و بی نقشه، به آسمان نگاه کنید. هزاران نقطه نورانی می‌بینید که شب به شب جای خود را نسبت به هم عوض نمی‌کنند. اما چند نور هم هستند که میان این نقش ثابت راه می‌روند: ماه، خورشید،...
زندگی‌نامه‌نویسان نخستین محمد ماجرایی را نقل کرده‌اند که بعدها سنت اسلامی با همه توان کوشید فراموشش کند. روزی در مکه، پیامبر سوره نجم را برای جمعی از قریش می‌خواند. به آیه‌ای رسید که از لات و عزی و منات نام می‌برد، و به روایت این گزارش‌ها، بر زبانش جاری شد:...
در فارسی، «مجنون» عاشق است. نظامی واژه را چنان شیرین کرده که کمتر کسی به ریشه‌اش فکر می‌کند. در مکه قرن هفتم میلادی این کلمه هیچ شیرینی‌ای نداشت: مجنون یعنی کسی که جن در او رفته، کسی که صدایی از جای دیگر با دهان او حرف می‌زند. و این دقیقا...
سال سوم هجری، دامنه کوه احد. حدود هفتاد مسلمان کشته می‌شوند؛ حمزه، عموی پیامبر، در میانشان است. پیامبر خودش زخمی می‌شود. یک سال پیش‌تر، در بدر، قرآن گفته بود خدا دعای مؤمنان را پاسخ داد: «أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ» (انفال ۹)؛ من شما را با هزار فرشته پیاپی...
جبرئیل، مشهورترین فرشته اسلام، در کل قرآن فقط سه بار با نام آمده است. دو بار در دو آیه پشت سر هم از سوره بقره، در جدلی با یهودیان مدینه. و یک بار در سوره تحریم، در دعوایی خانوادگی میان پیامبر و دو همسرش. میکائیل فقط یک بار آمده، آن...
در سال‌های ۱۸۸۸ و ۱۸۸۹ باستان‌شناسان آمریکایی در ویرانه‌های نیپور، در جنوب عراق امروز، به چیز عجیبی برخوردند: کاسه‌های سفالی ساده‌ای که وارونه زیر کف خانه‌ها و کنار آستانه درها دفن شده بودند. تقریبا در هر خانه یکی. داخل هر کاسه، متنی آرامی به شکل مارپیچ از مرکز به بیرون...
